Prokrastynacja, ten termin cieszy się coraz większą popularnością. Bardzo często wykorzystywany jest jako zamiennik dla lenistwa, jednak z lenistwem nie ma nic wspólnego. Przyczyny występowania prokrastynacji są złożone, ale można z nią walczyć.

Prokrastynacja to nie lenistwo!

Prokrastynacja mechanizm obronny polegający na nałogowym odkładaniu zadań i obowiązków na później. Przeciąganie lub odkładanie na ostatnią chwilę oddanie ważnego projektu, wykonanie telefonu, a nawet posprzątanie w domu jest typowe dla tego schorzenia. Odwlekaniu bardzo często towarzyszą wyrzuty sumienia i stres. Osoby, których dotyczy prokrastynacja często mają rozbudowane plany i zapełniony grafik, jednak zamiast rozpoczęcia ważnego zadania zajmują się pobocznymi i nieistotnymi rzeczami.

Prokrastynacja – objawy

Jeżeli prokrastynacja jest obecna w twoim życiu, nie sposób jej nie zauważyć. Odkładanie działań na później ma wpływ na nasze życie zawodowe jak i prywatne. Najbardziej charakterystyczną cechą, która towarzyszy prokrastynacji jest ciągły stres i lęk przed goniącymi terminami. Bardzo często łączy się to z poczuciem rozczarowania i złości do siebie o odkładanie ważnych zadań. Jednocześnie prokrastynator mając świadomość o ciążących obowiązkach decyduje się na różne inne zadania, od wielogodzinnych zakupów, przez spacer aż po codzienne obowiązki, które znajdują się dużo dalej na liście rzeczy do zrobienia. Działania te mają na celu wyciszenie wyrzutów sumienia oraz chwilową poprawę nastroju.  

Prokrastynacja – kogo najczęściej dotyka?

Prokrastynacja może mieć różne podłoże. Winne może być dzieciństwo – rodzice stawiali wysokie wymagania, a my baliśmy się, że im nie sprostamy i do tej pory odczuwamy lęk przed porażką. Z tego też powodu odkładamy ważne zadania na później, aby oddalić widmo niepowodzenia.

Przyczyną prokrastynacji może być także perfekcjonizm. Chcemy zrobić coś jak najlepiej, dać z siebie 150%, ale na naszej drodze pojawiło się zadanie, któremu możemy nie podołać. Lęk przed porażką sprawia, że owe zadanie odkładamy w czasie na tyle długo, że finalnie wykonujemy je niezdarnie i w pośpiechu. W tej sytuacji częstą wymówką staje się brak czasu na poprawną realizację zadania.

Są także osoby, które po prostu dobrze pracują z terminem nad głową. Perspektywa konsekwencji, które towarzyszą nie wykonaniu zadania sprawia, że zadanie wykonujemy lepiej i efektywniej. Takie osoby odkładają pracę na później, ale wykonują ją prawidłowo.

Niektóre osoby prokrastynują, ponieważ odczuwają duży lęk przed odpowiedzialnością, która wynika z wykonania zadania.

Prokrastynacja – sprawdź, czy Ciebie dotyczy!

Zastanów się, jak często odkładasz zadania na ostatnią chwilę, a obowiązki o których wiesz od dawna robisz tuż przed deadlinem. Czy masz wyrzuty sumienia jeżeli nie zrobisz czegoś, co sobie zaplanowałaś? Jak reagujesz na plany, które mają długi termin i kiedy zaczynasz się nimi zajmować? To wszystko może podpowiedzieć Ci czy jesteś prokrastynatorem czy nie.

Prokrastynacja – test

Jeżeli nie jesteś pewna czy to schorzenie Ciebie dotyczy, rozwiąż ten krótki test!

Od razu odpisuje lub oddzwaniam do kogoś, kto zostawił mi wiadomość. TAK/NIE

Zadania realizuje w terminie, często wykonuję je na długo przed zaplanowanym terminem. TAK/NIE

Nie mam zaległości w swoich codziennych obowiązkach. TAK/NIE

Rzadko odczuwam emocjonalne przytłoczenie. TAK/NIE

Wykonuję wszystkie ważne obowiązki, zanim odpoczywam. TAK/NIE

Ile razy odpowiedziałaś „NIE”?

5-4: bardzo możliwe, że prokrastynacja Ciebie dotyczy

3-2: to jeszcze nie prokrastynacja, ale jesteś niedaleko. Zadbaj o swoje nawyki!

1-0: problem prokrastynacji Cię nie dotyczy

Prokrastynacja – jak z nią walczyć?

Częsty stres i wyrzuty sumienia związane z prokrastynacją mogą doprowadzić do nerwicy i depresji. Dlatego warto spróbować walczyć z tą przypadłością, aby poczuć się lepiej. Proces zmiany nawyków może być trudny, jednak nie można się poddawać.

Pierwszym krokiem jest znalezienie źródła prokrastynacji. Każdy z nas jest inny, dlatego na jednego zadziała prowadzenie dziennika i system nagród za wykonane zadanie, a na inną osobę może wpłynąć specjalista. Może okazać się, że źródło problemu leży gdzieś indziej i w tym wypadku najlepszą pomocą będzie terapia.

Jeżeli przytłacza Cię ilość zadań – rozbij je na czynniki pierwsze, rozpisz sobie każde zadanie na prostsze podpunkty do odhaczenia. Projekt czy zadanie od razu wyda się prostsze i bardziej realne do zrealizowania.

Jeżeli każdego dnia masz problem z wykonaniem ważnego lub trudnego zadania i odkładasz je w czasie – właśnie od niego zacznij swój dzień! W ten sposób pozostała część dnia będzie dużo łatwiejsza, a ty będziesz dużo spokojniejsza.

Jeżeli największym problemem są ramy czasowe, określ konkretny czas na wykonanie zadania. Możesz ustawić sobie budzik, który za Ciebie odmierzy czas. W ten sposób dużo łatwiej będzie Ci się skupić i przestaniesz zwracać uwagę na ewentualne rozpraszacze.

Jeżeli największą trudnością jest dla Ciebie trzymanie danego sobie słowa – podziel się planami z bliskimi. Wiedząc, że ktoś wie o tym, co sobie założyłaś, będziesz bardziej zmotywowana.

Twoja prokrastynacja wynika z braku koncentracji? Wyloguj się z mediów społecznościowych, wycisz i odłóż telefon, dzięki czemu jedyną rzeczą na której będziesz musiała skupić swoją uwagę będzie praca.

Pokonanie prokrastynacji nie jest prostym zadaniem, wymaga od nas dyscypliny i konsekwencji, jednak już po tygodniu regularnej pracy nad nawykami możemy zauważyć pozytywne efekty.